~~~Suci Yaziti~~~





Suci Yazıtı'nı, G.J.Ramstedt 1900 yılında bugünkü Moğolistan'da, Urga'dan Handu-Vang manastırına giderken bulmuştur. Kuzey Moğolistan'da, Ar-Aşatu dağı, Dolon Huduk dolaylarında Sucin-Dava'da bulunan bu yazıt 11 satırdan oluşur. Yazıtın en üstünde bir damga vardır. 745-840 yılları arasından kalmadır. Yazıt, Kutlug Yargan adlı bir Kırgız beğinin mezar taşıdır. Kutlug Yargan yazıtta, sağlığında yaptıklarından, yaşarken varlıklı bir kişi olduğundan bahseder ve oğullarına devlete, hana bağlanmaları yolunda öğütte bulunur. Aşağıda -başka sayfalarda verilmiş öteki yazıtlarda olduğu gibi-, önce yazıt metninin Eski Türkçe'si -altında günümüz Türkçe'si ile birlikte- satır numaraları ile verilmiştir. Onun altında ise metin, sadece günümüz Türkçesi ile yer almaktadır. SUCİ YAZITI (Özgün Metin) Uygur yirinte Yaglakar Kan Ata keltim. Uygur yerinde (ben) Yaglakar Han Ata geldim. Kırkız oglı men, Boyla Kutlug Yargan. Kırgız oğluyum, Boyla Kutlug Yargan. Men, Kutlug Baga Tarkan üge buyrukı men. Ben, Kutlug Baga Tarkan'ın üge buyruğuyum (=danışma bakanıyım). Küm surugım kün togusuka, batısıka Şan şöhretim gün doğusuna, batısına tegdi. Bay bar ertim. Agılım on, yılkım sansız erti. değdi. Zenginliğim var idi. Ağılım on, at sürüm sayısız idi. İnim yiti, urım üç, kızım üç erti. Ebledim oglumın. Küçük erkek kardeşim yedi, erkek çocuğum üç, kızım üç (tane) idi. Evlendirdim oğlumu. Kızımın kalıngsız birtim. Marıma yüz er, turug birtim. Kızımı çeyizsiz verdim. Hocama yüz er, (ile) kale verdim. Yigeninimin, atımın körtim. Amtı öltim.......... Yiğenimi, torunumu (=) gördüm. Şimdi öldüm.......... Oglanım, erde marımınça bol. Kanka tap, katıglan. Oğlum (=oğullarım) erlikte hocan gibi ol. Hân'a hizmet et, katıl. Ulug ogulım süke bardı. Büyük oğlum orduya vardı. Körmedim..........ogul. Görmedim..........oğul. SUCİ YAZITI (Günümüz Türkçesi İle) Yaglakar Kan Ata'nın Uygur ülkesine geldim. Ben Boyla Kutlug Yargan, bir Kırgız oğluyum. Şan ve şöhretim (sağlığımda) gün doğusu ve batısına erişti. Zengin idim. On ağılım, sayısız at sürüm vardı. Yedi küçük erkek kardeşim, üç erkek çocuğum, üç kızım vardı. Oğullarımı evlendirdim. Kızlarımı çeyizsiz verdim. Hocama, yüz er ve bir de kale verdim. Yiğenimi, torunumu (=) gördüm. Şimdi ise öldüm.......... Oğullarım ! Erlikte hocanız gibi olun. Han'a hizmet edin, ona hep katılın. Büyük oğlum orduya girdi. Görmedim..........oğul.

anasayfa